Przełomowy wyrok NSA co do dopuszczalności wniesienia pisma za pośrednictwem paczkomatu

W dobie cyfryzacji i dynamicznego rozwoju usług kurierskich oraz paczkomatów coraz częściej pojawia się pytanie, czy i w jakim zakresie można skutecznie wnosić do organów administracji publicznej pisma procesowe (np. odwołania, zażalenia, odwołania od decyzji) za pośrednictwem paczkomatu. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy terminy są krótkie, a sposób doręczenia może decydować o zachowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Co istotne, sądy administracyjne zaczęły odchodzić od literalnego brzmienia przepisów dotyczących powyższego zagadnienia.

Przepisy a rzeczywistość usług pocztowych

Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), skuteczne wniesienie pisma w formie listownej w terminie uzależnione jest od jego nadania w polskiej placówce pocztowej, co do tej pory wykładane było literalnie. Tymczasem najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych — w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego — wykazuje, że należy odchodzić od literalnej wykładni tego przepisu i uwzględniać nowoczesne formy świadczenia usług pocztowych.

Zmiany w orzecznictwie

W świetle obecnego orzecznictwa paczkomat InPost może być traktowany jako placówka pocztowa w rozumieniu przepisów prawa pocztowego. Istotna jest bowiem sama możliwość zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej oraz nadania przesyłki zgodnie z jej regulaminem — a nie to, czy operator jest „wyznaczonym operatorem pocztowym” w rozumieniu dawnych przepisów. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.11.2025 r., sygn. akt III OSK 2470/22 stwierdzono, że przez nadanie przesyłki w paczkomacie należy rozumieć moment prawidłowego umieszczenia przesyłki w skrytce urządzenia, tj. zatrzaśnięcie drzwi paczkomatu — i to ten moment jest datą nadania dla celów proceduralnych.  Zgodnie bowiem z art. 3 pkt. 8 ustawy z 23.11.2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 366; dalej: PrPoczt) „nadanie” oznacza m.in. polecenie doręczenia przesyłki pocztowej zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. W konsekwencji weryfikacja faktu nadania pisma oraz daty tego nadania powinna być dokonywana z uwzględnieniem regulaminu świadczenia usług pocztowych danego operatora pocztowego. Co więcej, NSA podtrzymał pojawiającą się ostatnio tendencję orzeczniczą co do zachowania terminu, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym.

W przywołanym wyroku NSA zauważono również, że w każdym przypadku, w którym istnieją wątpliwości co do wniesienia pisma w terminie, powinno się umożliwić stronie przedłożenie dowodów celem wykazania daty nadania, a następne dokonać oceny tych dowodów z uwzględnieniem postanowień regulaminu świadczenia usług pocztowych danego operatora pocztowego.

Gdzie tkwią praktyczne pułapki?

Pomimo powyższego, trzeba pamiętać o kilku kluczowych aspektach:

  • Regulamin operatora ma znaczenie – moment „nadania” przesyłki może różnić się od daty wydruku etykiety. Paczkomat InPost generuje etykiety albo przed umieszczeniem przesyłki, albo po jej podjęciu przez kuriera, co oznacza, że data z etykiety nie zawsze będzie odzwierciedlać faktyczną datę nadania.
  • Naruszenia terminów – jeżeli pismo nie zostało rzeczywiście nadane przed upływem terminu (np. umieszczone po godzinie granicznej lub w dniu, w którym operator nie podjął jeszcze przesyłek), organ może zakwalifikować je jako wniesione po terminie.
  • Dowodzenie daty nadania – w przypadku wątpliwości organ powinien umożliwić stronom przedstawienie dowodów na faktyczną datę nadania — np. potwierdzenia z systemów operatora lub inne wiarygodne dokumenty.

Co to oznacza dla strony postępowania?

W praktyce oznacza to, że:

  • Nadanie pisma przez paczkomat może być skuteczne dla zachowania terminu, pod warunkiem że pismo zostało nadane w sensie prawnym — a nie tylko umownie — przed upływem terminu.
  • Strony powinny dokładnie dokumentować akt nadania przesyłki (np. zrzuty z aplikacji, potwierdzenia systemowe) i, w razie wątpliwości, być przygotowane do przedłożenia tych dowodów organowi lub sądowi.
  • W sytuacji braku jednoznacznych dowodów organ może uznać pismo za wniesione po terminie, co skutkować może pozostawieniem go bez rozpoznania

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *